“ ORUÇ ” nedir ?

Peygamber Efendimiz(s.a.v.) ‘in “..bizi Ramazan’a ulaştır” duasının hürmetine yeni bloğumda ilk blog yazımı kaleme alıyorum . Şükür Ramazan’a ulaştık hatta yarıladık da . Ziyaret ettiğim birkaç blogda Ramazan’a dair yazı ve iktibaslar okudum,bu yazılar daha çok hakim medyanın ramazana bakışını ve biraz da lipik tarzda yazılmış yazılar idi. Bendeniz konsepti biraz değiştirip Ramazan’ın diğer ismi oruç ayına dair bazı paylaşımlarda bulunacağım.
Anlayış dergisinin Ekim sayısında Mustafa Özel “oruçla millet olmak” başlığında bu konuya çok iyi değinmiş . Modernitenin ilahi olanın yerine beşeri olanı hakim kılma güdüsünden yola çıkarak,mileltimizin oruca bakışını işlemiz sayın Özel : “ Benimse içim içime sığmıyor iftar vakti caddeleri hızla geçerken .Oruç sadece ahirete odaklı bir temrin olmaktan çıkıyor,adeta Türk milletinin tarihe aktif katılımının tescili haline geliyor.Oruç dolayısı ile insanlar kenetleniyor;oruçtan uzak duranlar,milletten de uzak duruyor.Şehir ahalisi iftar vakti sokakları boşaltıyor.Of’lu değişiyle “ tirek Allah’a bağlanıyor;Elhamdulillah!” Nitekim Yahya Kemal de bu duyguyu da derinden hissetmiş olmalı ki şöyle diyor :

“Yurdun bu iftarından uzak kalmanın gamı
Hadsiz yaşattı ruhuma bir gurbet akşamı”

Şimdilerde ise oruç tutmayan şairlerin bedensel hazlara yönelik şiirler yazmasına serzenişte bulunan Mustafa Özel, özgürlüğü 12 yıl elinden alınan Aliya İzzetbegoviç’in zindanda geçirdiği oruçlu günlere dair bir paragrafı aktarmış yazısında : “Oruç münhasıran insani bir seçimdir;sadece insanlara özgüdür.HayVanlar da yiyecek yer;fakat insanlar oruç tutar.Oruç,insanla hayvan arasındaki farkı açıkça ortaya koyar.Yeme,bir zorlamaya,bir tabiat kanununa uyarak yapılır.Oruç ise iradenin en yüksek ifadesidir;bir özgürlük fiilidir.Orucun en büyük anlamı herhangi bir tıbi sebepten ziyade bu özgürlüktür ( Özgürlüğe kaçışım,s.24)

Orucun bedensel hazları kontrol ederek oruç tutanın adeta cennet kokusunun da modernleşen dünyada inanılması zor bir ifade olduğunu belirten yazarımız “haz değil hazan mevsimindeyiz” diyor . Katılmamak ne mümkün(!)

Gittikçe daha fazla tüketen insanoğluna orucu nasıl anlatırsınız ; üstelik içinde bulunduğu modern buhranlar büyük bir engel teşkil ederken . Bir meşrubat şirketi olan PEPSİ ‘nin reklam sloganı “daha fazlasını iste!” Bu reklamı hepimiz biliyoruzdur;ama Fatmanur Altun Hanım orucu yalnızca bir nefsi terbiye değil, modern dünyanın çarkları arasında ezilen günümüz insanı için adeta bir başkaldırı olarak gördüğü yazısında faideli hususlara tema etmiş:

“Orucun arapçası olan savm’ın sözlük anlamı yapabilecek kudrete sahipken bir eylemi terk etmesidir.Yeme,içme ve çeşitli arzular,gem vurulması beklenen eylemlerin başında gelir.Yalnızca Allah rızasını gözeterek bunlardan vazgeçen insanoğlu salt uhrevi kazanımları değil,oruçla gelen bireysel ve toplumsal kazanımları da edinir.Modern dünya söz konusu olduğunda belirtilen toplumsal ve bireysel kazanımlar çok daha fazla zikredilmeye layık gözükmektedir.zira modern dünyanın çarkları arasında ezişen günümüz insanı için oruç yalnızca bir nefsi terbiye değil;adeta bir başkaldırıdır.Özü itibarıyle can suyunu bireycilik,benmerkezcilik,hedonizm ve sınırsız tüketimden alan zihniyet ile büyük bir uyuşmazlık gösteren oruç ibadeti sabır şükür ve kanaat erdemleri ile insanı donatır.İnsanoğlu bir kez bu erdemlere kavuştuğunda ise “daha fazlasını iste”mez olur ! Elindeki ile yetinir,haline şükreder.Mutluluğu metada değil,şükürde ve kanaatte bulur.”

Mustafa Özel’in” milletle bütünleşen oruç” yazısı , Aliya İzzetbegoviç’in “oruç tutmak özgürlüktür” inancı ve Fatmanur Altun’un “modern dünyaya başkaldırı olarak oruç” açıklamaları,”oruç ayını” anlama noktasında bize ziyadesi ile yor gösterdiği kanısındayım.